Optymalizacja podatkowa

Minęło już kilka lat od inauguracji pierwszego systemu elektronicznej obsługi podatkowej PIT w naszym kraju. Jednym z dodatkowych efektów powstawania różnego rodzaju elektronicznych platform rozliczeniowych w rodzaju „urząd skarbowy online” czy też „portal podatnika”, jest mimowolny wzrost świadomości podatkowej wśród naszych współobywateli. W takich okolicznościach rosnące zainteresowanie optymalizacją podatkową wydaje się całkowicie naturalne.

Optymalizacja podatkowa to dozwolone przez przepisy podatkowe działania, które mają na celu redukcję zobowiązań podatkowych. Czasem są to działania wręcz aktywnie promowane przez państwo jak choćby wybór formy opodatkowania dla przedsiębiorcy. Optymalizacja podatkowa może dotyczyć zarówno firm, jak i osób fizycznych a najbardziej podstawowe z jej zasad znajdziemy nawet na dobrych internetowych serwisach podatkowych (np. urząd skarbowy przez Internet, portal podatkowy).

Legalne przyczyny umożliwiające redukcję obciążeń podatkowych

Po pierwsze odmienności w przepisach podatkowych i różnice w stawkach podatkowych poszczególnych państw sprawiają, iż ta sama podstawa opodatkowania będzie inaczej traktowana w zależności od terytorium, którym zostanie zadeklarowana. Jest to główna racja bytu tzw. rajów podatkowych, których rezydencja pozwala na znaczące oszczędności podatkowe — całkowicie legalne, choć powszechnie krytykowane i mające zastosowanie raczej w przypadku dużych kapitałów.

Po drugie nierzadko sami ustawodawcy wbrew własnym intencjom sankcjonują zasadę prawną umożliwiającą oszczędności podatkowe. Podatnicy mają oczywiście pełne prawo korzystać z tego rodzaju „błędów”. Ponieważ każdy system podatków jest tworem złożonym, nie jest łatwo ustrzec się przed takimi pomyłkami — najczęściej mają one jednak charakter krótkotrwały i są systematycznie korygowane.

Po trzecie niektóre z dostępnych korzyści podatkowych stanowią wyraz świadomego dążenia ustawodawców i mają na uwadze szersze cele państwowe, takie jak aktywizacja procesów społecznych i gospodarczych. Dotyczą one zazwyczaj wszystkich podatników, choć z reguły obłożone są pewnymi warunkami. Znakomitym przykładem jest ulga prorodzinna jako odpowiedź na problemy demograficzne.

Czy optymalizacja podatkowa jest naganna?

Powinniśmy rozróżniać uchylanie się od płacenia podatków, które jest wykroczeniem lub przestępstwem (np. ukrywanie dochodów, ukrywanie źródeł dochodów) od unikania opodatkowania (czyli optymalizacji podatkowej). To ostatnie jest całkowicie legalne i sprowadza się niezwykle prostej zasady: jeżeli mamy do wyboru dwa legalne sposoby postępowania, mamy prawo wybrać ten, który wydaje się nam korzystniejszy.